راز و رمزهای شاعری بلند آوازه به نام پروین اعتصامی

0
336
مجسمه پروین اعتصامی

پروین اعتصامی نامی آشنا برای خوانندگان این سطور است. در واقع می‌توان گفت تقریبا همه ایرانیان نام این شاعر را شنیده‌اند. مطمئنا خوانندگان زیادی نیز هستند که با مناظرات و اشعار تربیتی این شاعر معاصر مأنوس هستند. افراد بسیاری هم قطعات او را از حفظ می‌خوانند.

امروز، بیست و پنجم اسفند ماه، زادروز این شاعر بزرگ است و خالی از لطف نخواهد بود اگر روزهای پایانی اسفند ماه ۹۷ را با یاد و خاطره این زن جوان، جسور و البته کمی منزوی بگذرانیم.

سخن درباره زندگی کوتاه این شاعر که در چه سالی به دنیا آمد؟ در چه سنی ازدواج کرد؟ بعد هم متارکه وی و علت آن و همچنین پایان عمر ۳۴ ساله وی به سبب بیماری حسبه، زیاد است. ما در اینجا نمی‌خواهیم به سال‌شمار زندگی پروین اعتصامی بپردازیم!

حمایت همه جانبه پدر پروین اعتصامی از این شاعر نامدار

سخن در این باره زیاد است و یافتن آن نیز آسان! امروز می خواهیم به مناسبت زادروز این شاعر، از دختری باهوش حرف بزنیم. دختری که در دامان مردی بزرگ پرورش یافت؛ یوسف خان اعتصامی، برای پروین تنها یک پدر نبود، بلکه معلمی دلسوز بود که در سایه لطف و تربیت خود، این شاعر بزرگ معاصر ایران را پرورش داد.

رخشنده خانم، همان دخترک پرشوری است که از کودکی در کتابخانه پدر خود در تبریز بالید. اولین اشعار او نیز در همان سنین کودکی در مجله بهار که در چاپخانه پدر منتشر می‌شد، ارائه شدند. پروین اعتصامی در محیطی رشد کرد که محل رفت و آمد روشنفکران بود. افراد برجسته‌ای چون ملک‌الشعرای بهار در این محافل رفت و آمد داشتند. همین مسئله در رشد شخصیتی و تربیت ذهنی اش تاثیر بسیار زیاد داشت.

در این محافل، پروین دخترک باهوش و سرشار از دانسته‌ها بود. دخترکی که گاهی بیتی از اشعار یکی از شعرای بزرگ را به او می‌دادند و او خود ادامه آن را دوباره می‌سرود. به اصطلاح به شعر شاعر مذکور جواب می‌داد. در انتها نیز با تشویق و حمایت و راهنمایی محفل ادبای پدر روبه‌رو می‌شد. پر واقع است که قطعا حظی وافر از این حمایت می‌برد.

پروین اعتصامی

پروین اعتصامی دختری با استعدادی شگرف 

دور از انتظار نیست که دختری با چنین استعداد و تربیت و حمایت، خیلی زود در کنار تحصیلات عالیه خود در دانشگاه تهران، به عنوان یک شاعر مطرح شود؛ شاعری که در سلک شعرای سنتی دوران خود قرار گرفت اما از قافله تجدد ادبی نیز بر کنار نبود. در واقع پروین از زنان بزرگ ادبیات فارسی به شمار می رود که شاید اگر کمی بیشتر زنده می ماند، می توانستیم آثار تجدد را هر چه بیشتر در نوشته ها و اشعارش ببینیم.

مهم‌ترین نکته‌ای که باید در رابطه با اشعار پروین اعتصامی به آن اشاره کرد، تلفیقی است که او بین سنت و تجدد ادبی ایحاد کرد به این معنا که در عین پایبندی به وزن و شیوه اشعار سنتی، مفاهیم جدید و نوگرا را در عرصه شعر وارد کرد و خصوصا در مسائل تربیتی و اخلاقی گوی سبقت را از همگان خود ربود.

فن مناظره نیز یکی از دیگر خصایص اشعار پروین اعتصامی است که توسط او احیا شد، شاید بتوان گفت که بعد از شاعرانی مانند انوری و سوزنی، قالب مناظره به فراموشی سپرده بود؛ اما این پروین بود که دوباره این قالب را در مفاهیم جدید که عموما اخلاقی هستند، جانی دوباره بخشید.

این فرصت اندک فرصتی بود برای اینکه نشان دهیم پروین اعتصامی یکی از زنان برجسته تاریخ معاصر ایران است. زنی که در قصاید تربیتی، مناظرات اخلاقی و قطعات جاندار خود، بسیاری از قالب‌های سنتی شعر فارسی را از فراموشی نجات داد. پروین با تزریق مفاهیم جدیدی چون اجتماعیات به این قوالب کهن ادبی، جان تازه ای دارد. قوالبی که در روزگاران کهن معمولا با مدح امرا و پادشاهان قرون شش و هفت و … پر می شدند.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید